Skip to main content

Πυθαγόρειες τριάδες

Πυθαγόρεια τριάδα ονομάζουμε κάθε τριάδα αριθμών που επαληθεύει το πυθαγόρειο θεώρημα. (δες εδώ για εποπτική απόδειξη του θεωρήματος)
Tρείς φυσικοί αριθμοί (x,y,z) λέγονται πυθαγόρεια ή πυθαγορική τριάδα αν ισχύει η σχέση:
$x^2=y^2 + z^2 $

Ήδη απο τα Βαβυλωνιακά χρόνια είναι σήμερα γνωστό ότι οι τότε "σοφοί" είχαν στην κατοχή τους πίνακες με τέτοιες τριάδες. Μια απο αυτές (τις άπειρες) είναι η (3,4,5). Πράγματι ισχύει
$ 5^2=3^2 + 2^2 $

εύκολα μπορούμε να δούμε ακόμα μια, την (6,8,10).
Παρακάτω όμως πως θα πάμε; Εντάξει αν είμασταν μαύροι σε γαλέρα και μας μαστίγωναν απο το πρωί μέχρι το βράδυ, ίσως και να μας ερχόταν όρεξη να κάτσουμε να ψάχνουμε έναν έναν τους αριθμούς για να τους ταιριάξουμε σε τριάδα.
Χρειαζόμαστε κάτι που θα μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε πιο γενικά. Κάπως έτσι πρέπει να σκέφτηκαν και οι πυθαγόριοι και μας μας έδωσαν τον παρακάτω τύπο:


ο οποίος ισχύει αν ο k είναι περιττός. Τώρα μας περίσσεψαν οι άρτιοι. Ο Πλάτωνας μας πληροφορεί ότι για οποιοδήποτε άρτιο αριθμό η τριάδα


είναι πυθαγορική. Πράγματι αν k=3 τότε απο την πρώτη σχέση προκύπτει η τριάδα (3,4,5) και αν z=6 απο την δεύτερη σχέση προκύπτει η τριάδα (6,8,10), αμφότερες ίδιες και απαράλλακτες όπως αναφέρθηκαν πιο πάνω.
Ο Πυθαγόρας (ή ορθότερα οι πυθαγόρειοι) δεν το άφησαν εκεί. Συνέχισαν τα "μαγικά" τους και βρήκαν γενικό τύπο ο οποίος ισχύει για κάθε αριθμό. Αν λοιπόν ισχύει ότι:
 

τότε η τριάδα (x,y,z) είναι πυθαγορική. Αν για παράδειγμα α=7, τότε x= 15, y=112 και z= 113, δηλαδή έχουμε (x,y,z)=(15,112,113).
Πράγματι εύκολα το επαληθεύουμε (να κάνουμε και καμιά πράξη ε!)
 

Λίγο αργότερα ήρθε και ο Διόφαντος και μας πληροφόρησε  ότι με δύο τυχαίους αριθμούς a,b  θα βγάλει πυθαγορική τριάδα με τον τύπο


χμμμ... ωραία όχι οποιουσδήποτε αριθμούς, θα πρέπει να ισχύει  0<b<a για να έχει και νόημα αυτό που γράψαμε.
Αν έχετε περάσει απο το Γυμνάσιο, θα πρέπει να είστε σε θέση όχι μόνο να επαληθεύσετε τις παραπάνω σχέσεις αλλά και να τις αποδείξετε. Αν όχι εδώ είμαστε για διευκρινίσεις.

Comments

Popular posts from this blog

εύκολα γινόμενα του 11

Τα γινόμενα του 11 είναι πολύ εύκολο να βρεθούν ακολουθώντας την παρακάτω τεχνική. Αν για παράδειγμα θέλουμε να πολλαπλασιάσουμε το 45 με το 11 θα προσθέσουμε το 4 με το 5 (το οποίο κάνει 9) και θα το γράψουμε ανάμεσα τους, δηλαδή θα πάρουμε: $45*11=495$ Αν θέλουμε να κάνουμε τον πολλαπλασιασμό 33 επι 11 θα κάνουμε $3+3=6$ και θα το γράψουμε ανάμεσα στα τριάρια, θα έχουμε δηλαδή βρεί τον αριθμό 363 Αν είμαστε στην περίπτωση όπου το άθροισμα των 2 ψηφίων βγάζει αριθμό πάνω απο το δέκα, για παράδειγμα $78*11$ θα κάνουμε το εξής: $7+8=15$, γράφουμε το 5 στην μέση του αριθμού όπως πριν και την μονάδα την προσθέτουμε στο πρώτο ψηφίο, δηλαδή στο παράδειγμα μας στο 7 οπότε θα κάνουμε $7+1=8$ και τελικά θα έχουμε βρεί $78*11=858$. Άρα, αυτό που εφαρμόσαμε εδώ είναι ότι κρατάμε την μονάδα και την προσθέτουμε στο ψηφίο που βρίσκεται αριστερά. Στην περίπτωση που θέλουμε να πολλαπλασιάσουμε τριψήφιο αριθμό με το 11 μπορούμε να το βρούμε με παρόμοιο τρόπο. Αν για παράδ...

Προέλευση της λέξης Άλγεβρα

(click here for the English article ) Αρκετοί άνθρωποι, ακόμα και σχετικοί ως προς το αντικείμενο, νομίζουν ότι η λέξη Άλγεβρα είναι ελληνική, κάτι το οποίο είναι ανακριβές. Η λέξη προέκυψε απο παραφθορά ενός βιβλίου με τίτλο Al-jabr w'almuqabala . Όπως υποψιαζόμαστε απο τον τίτλο ο συγγραφέας του είναι αραβικής καταταγωγής. Το έγγραψε γύρω στο 825μ.Χ. ο αστρονόμος Mohammed ibn Musa al-khowarizmi. Ακόμα μια παρανόηση που υπάρχει είναι ότι την Άλγεβρα την εφηύραν οι Άραβες. Ούτε και αυτό είναι αληθές στερεοτυπικά. Τα Αριθμητικά του Διόφαντου υπήρξαν για το κλάδο της Άλγεβρας, ότι είναι τα Στοιχεία του Ευκλείδη για την Γεωμετρία. Οι Άραβες μαθηματικοί , παραλαμβάνοντας την σκυτάλη απο τους αρχαίους Έλληνες, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην μετέπειτα εξέλιξη της και εν γένη των μαθηματικών από πολλές απόψεις. Στην γενικότερη συνεισφορά των Αράβων, πρέπει να σημειωθεί και ο μεγάλος όγκος μεταφράσεων που έγιναν απο τα ελληνικά, αιτία που διασώθηκε μεγάλο κομμάτι εξ'αυτών παρότι...